74. R.Vaneigem, «η επανάσταση της καθημερινής ζωής» – εθνικισμός

74. vaneigem.fromm.postfuturism.22-02-2013

lenin-rodchenko«…Ο εθνικισμος δεν ειναι η αφυπνιση μιας παλαιας, λανθανουσας, υπνωτουσας δυναμης, οπως παρουσιαζει τον εαυτο του. Ειναι στην πραγματικοτητα δημιουργημα μιας νεας μορφης κοινωνικης οργανωσης. Οι εθνικισμοι βασιζονται σε κρατικα προστατευομενες κυριαρχες κουλτουρες, που εσωτερικευονται βαθια μεσω της κρατικης εκπαιδευσης […]  Οι πολεμιοι του εθνικισμου που αντιμαχονται το πολιτικο κινημα αλλα αποδεχονται σιωπηρα την υπαρξη των εθνων, ειναι κοντοφθαλμοι. Τα εθνη ως φυσικη, ελεω θεου ομαδοποιηση των ανθρωπων, ως εμφυτο πολιτικο πεπρωμενο που αναμενει την πραγματωση του για πολυ καιρο, ειναι μυθος. Ο εθνικισμος αλλοτε παιρνει προϋπαρχουσες κουλτουρες και τις μετατρεπει σε εθνη, αλλοτε τις επινοει, αλλοτε τις εξαλειφει […]  Τα εθνη δεν ειναι εγγεγραμμενα στη φυση των πραγματων, δεν συνιστουν την πολιτικη εκφραση της φυσικης ταξης. Τα εθνικα κρατη δεν ειναι η εκδηλωση του υψιστου πεπρωμενου των πολιτισμικων συλλογικοτητων […]  Προκειται για ισχυροτατη ταση για συγκροτηση νεων μοναδων που ανταποκρινονται στις αρχες του νεου καταμερισμου εργασιας, αν και χρησιμοποιουν ως πρωτη υλη τις πολιτισμικες, ιστορικες και αλλες κληρονομιες του πριν απο τα εθνη [προκαπιταλιστικου] κοσμου… [και τις χρησιμοποιουν] πολυ επιλεκτικα, πολυ συχνα δε τις τροποποιουν ριζικα […]  [Τα εθνη] δεν συνιστουν την ανθρωπινη κατασταση καθαυτη, αλλα απλως τη βιομηχανικη [καπιταλιστικη] εκδοχη της… Ειναι ο εθνικισμος που δημιουργει τα εθνη, οχι το αντιστροφο…»

(Ernest Gellner: NATIONS AND NATIONALISM)

«Στην αυταρχικη κοινωνια ο σαδομαζοχιστικος χαρακτηρας […] θεοποιει το παρελθον: ολα πρεπει να μεινουν για παντα οπως ηταν ‘ το να θελει κανεις κατι που ως τωρα δεν υπηρξε, ειναι εγκλημα και τρελλα […] Μπορει υπο ορισμενες συνθηκες να στασιασει κατα της κρατουσας εξουσιας, κατα κανονα ομως για να υποταχθει σε μια νεα αυθεντια […] Για το αυταρχικομαζοχιστικο χαρακτηρα, δραση σημαινει αγωνας για το καλυτερο δυνατο, απο θεση υποταγης κατω απο τα ιστορικα και μοιραια δεδομενα, και στο πλαισιο των εντολων μιας ανωτερης δυναμης […] Ειναι δειλος εκει οπου θα’πρεπε να αγωνιστει για το μελλον αντι για το παρελθον, για το ακομα αδημιουργητο αντι για το κατεστημενο, για τους αδυναμους αντι για τους ισχυρους […] Βιωνει ως μοιρα οτι πρεπει να γινονται πολεμοι, το οτι οι πολλοι πρεπει να κυβερνωνται απο τους λιγους, και οτι τα παθη και ο πονος σ’αυτο τον κοσμο δε θα μειωθουν ποτε ουσιαστικα […] Εξαρταται απολυτα απο την κοινωνικη του θεση, απο αυτο που θεωρει αμεταβλητο […] Η μαζοχιστικη σχεση με τις αυθεντιες δε μετριαζει μονο το φοβο, αλλα προσφερει και αποζημιωση […] Δε σημαινει μονο την παραιτηση απο την ατομικοτητα, αλλα και τη συμμετοχη σε μια εξουσιαστικη και λαμπρη προσωπικοτητα. Αφοσιωνομενος σ’αυτη, παιρνει κανεις κατι απο την αιγλη και το μεγαλειο της […] Αυτο το ναρκισσιστικο υποκαταστατο ικανοποιησης μεσω μαζοχιστικης αφοσιωσης σε μια ανωτερη ισχυρη εξουσια, δεν επιτυγχανεται μονο μεσω της σχεσης με τον εξουσιαστη, αλλα και μεσω της συμμετοχης στην αιγλη του εθνους ή της φυλης […]».

(Erich Fromm: Σαδομαζοχιστικός χαρακτήρας και εξουσία)

rus.constr.lenin.aerof«Η υψηλοτερη αρετη του εθνικου στρατου ειναι η εγγυηση που παρεχει, οτι ο πατριωτης δουλος θα πολεμησει υπο τις διαταγες του αφεντη του, εναντια στους δουλους καποιου εχθρικου αφεντη […] Ο ρατσισμος… το μισος κατα των δυνητικων πηγων πρωταρχικου κεφαλαιου που οριζονταν ως αγριοι, κανιβαλοι, απιστοι, κατωτερες φυλες… μια ιδεολογια ιδανικη για την εφαρμογη της υποδουλωσης και της εξοντωσης… υπηρξε μια απο τις μεθοδους για την κινητοποιηση στρατων αποικιοποιησης […] Στην πραξη, ο εθνικισμος υπηρξε η μεθοδολογια για τη συγκροτηση της αυτοκρατοριας του κεφαλαιου […] Τα προηγμενα βιομηχανικα εθνη απεκτησαν το πρωταρχικο τους κεφαλαιο εφαρμοζοντας υποδουλωση, εκτοπισεις, διωγμους και φυλετικες διακρισεις, αλλα και εξολοθρευοντας πληθυσμους τους οποιους ορισαν ως νομιμα θηραματα… Ο εθνικισμος ειναι ιδανικο μεσο για το διπλο του σκοπο, την εξημερωση των ντοπιων εργατων και την υποδουλωση των ξενων, και εχει απηχηση στον καθενα που φιλοδοξει να αποχτησει μεριδιο κεφαλαιου […] Μετα τον εθνικοσοσιαλιστικο πολεμο, ο εθνικισμος επαψε να ειναι αποκλειστικοτητα των συντηρητικων, εγινε πιστη και πρακτικη των επαναστατων, και αποδειχτηκε η μονη επαναστατικη πιστη που λειτουργουσε στην πραξη. Οι αριστεροι ή επαναστατες εθνικιστες ισχυριζονται οτι ο δικος τους εθνικισμος δεν εχει σχεση με τον εθνικισμο των φασιστων ή των ναζι· οτι ο δικος τους ειναι εθνικισμος των καταπιεσμενων, οτι προσφερει προσωπικη και πολιτιστικη απελευθερωση… [εννοωντας] απελευθερωση του εθνικου προεδρου και της εθνικης αστυνομιας απο τα δεσμα της αδυναμιας… [Και] οταν το εθνος απελευθερωθει, η μισθωτη δουλεια παυει να ειναι οδυνη και αχθος, γινεται εθνικη υποχρεωση, υποχρεωτικη πηγη χαρας… Ο συγχρονος εθνικοσοσιαλισμος ή κοινωνικος εθνικισμος προβαλλει κι αυτος την προοπτικη εξαλειψης των κοινωνικων παρασιτων. Τα ανθρωπινα παρασιτα ειναι συνηθως πηγες πρωταρχικου κεφαλαιου […] Οι απογονοι των σφαγιασθεντων δεν εχουν λογο να παραμεινουν θυματα οταν ο εθνικισμος τους δινει τη δυνατοτητα να γινουν δημιοι. Κοντινοι και μακρινοι συγγενεις των θυματων μπορουν να συγκροτησουν εθνικο κρατος, μπορουν να στοιβαξουν καποιους αλλους σε στρατοπεδα συγκεντρωσης, να τους κακοποιουν κατα βουληση, να τους εξοντωνουν, να τους εκμεταλλευονται… Το πραγματικο προλεταριατο εμφανιζεται τοσο ρατσιστικο, οσο και τα αφεντικα και η αστυνομια τους… Ποιος διοικητης στρατοπεδου συγκεντρωσης, δημιος ή βασανιστης, δεν ηταν απογονος καταπιεσμενων; […] Νομιζω οτι μια τουλαχιστον απο τις παρατηρησεις του Μαρξ ειναι σωστη: καθε λεπτο εργασιας που συμβαλλει στην καπιταλιστικη διαδικασια παραγωγης, καθε σκεψη που συμβαλλει στο βιομηχανικο συστημα, ενισχυει μια δυναμη εχθρικη προς τη φυση, τον πολιτισμο, τη ζωη. […] ο εθνικισμος δεν ηρθε απο αλλο πλανητη, ειναι δημιουργημα της καπιταλιστικης διαδικασιας παραγωγης, οπως τα χημικα αποβλητα που δηλητηριαζουν τα νερα, τον αερα και τους ανθρωπους…»

(Erich Fromm: Αυθεντια και οικογενεια.  Πηγή: http://isotita.wordpress.com/ )

 ———————————-

russ.constr.2“Μανιφέστο του Μετα-φουτουρισμού”      1. Θέλουμε να τραγουδήσουμε τον κίνδυνο του έρωτα, την καθημερινή δημιουργία μιας γλυκιάς ενέργειας που ποτέ δεν είναι διασκορπισμένη.

2. Τα ουσιώδη στοιχεία της ποίησης μας θα είναι η ειρωνεία, η τρυφερότητα και η εξέγερση.

3. Η ιδεολογία και η διαφήμιση έχουν εξυψώσει τη μόνιμη κινητοποίηση των παραγωγικών και νευρικών ενεργειών της ανθρωπότητας προς την κατεύθυνση των κερδών και του πολέμου. Θέλουμε να εξυψώσουμε την τρυφερότητα, τον ύπνο και την έκσταση, την λιτότητα των αναγκών και την ευχαρίστηση των αισθήσεων.

4. Δηλώνουμε ότι το μεγαλείο του κόσμου έχει εμπλουτιστεί με μία νέα ομορφιά: την ομορφιά της αυτονομίας. Κάθε μία στο ρυθμό της· κανείς δεν πρέπει να περιορίζεται σε πορεία με ομοιόμορφο βήμα. […]

8. Είμαστε στο έσχατο ακρωτήρι των αιώνων … πρέπει να κοιτάξουμε πίσω για να θυμηθούμε την άβυσσο της βίας και του τρόμου που η στρατιωτική επιθετικότητα και η εθνικιστική άγνοια είναι σε θέση να ξυπνήσει οποιαδήποτε στιγμή στο χρόνο. Έχουμε ζήσει στο στάσιμο χρόνο της θρησκείας για πολύ καιρό. […]

9. Θέλουμε να γελοιοποιήσουμε τους ηλίθιους που διέδωσαν το λόγο του πολέμου: τους φανατικούς του ανταγωνισμού, τους φανατικούς των γενειοφόρων θεών που υποκινούν σφαγές, τους φανατικούς που τρομοκρατούνται από την αφοπλιστική θηλυκότητα που ανθίζει σε όλους μας.

10. Απαιτούμε η τέχνη να μετατραπεί σε μια δύναμη μεταβολής της ζωής. Αναζητούμε να καταργήσουμε το διαχωρισμό μεταξύ ποίησης και μαζικής επικοινωνίας […]

11. Θα τραγουδήσουμε τα μεγάλα πλήθη που μπορούν να απελευθερωθούν επιτέλους από τη δουλεία της μισθωτής εργασίας και μέσω της αλληλεγγύης θα εξεγερθούν κατά της εκμετάλλευσης. Θα τραγουδήσουμε για τον άπειρο ιστό της γνώσης και της εφεύρεσης, της άυλης τεχνολογίας που μας ελευθερώνει από τη φυσική στέρηση. Θα τραγουδήσουμε το επαναστατικό κογκνιταριάτο το οποίο είναι σε επαφή με το σώμα του. Εμείς θα τραγουδήσουμε στο άπειρο του παρόντος και θα εγκαταλείψουμε την ψευδαίσθηση του μέλλοντος. (Franco “Bifo” Berardi)

——————

el.lissitzky“Το πάθος για έρωτα κουβαλάει μέσα του το πρότυπο μίας τέλειας επικοινωνίας […] Η σπίθα του ερωτικού πάθους χάνεται κάτω από τις στάχτες της ψευτοεπικοινωνίας. Με το να οξύνεται κάτω από το βάρος του καταναλώσιμου, η παραποίηση κινδυνεύει να φτάσει στις μέρες μας μέχρι τις απλές χειρονομίες του έρωτα (σχόλιο δικό μου έχει φτάσει). Όσοι μιλάνε για επικοινωνία, όταν το μόνο που υπάρχει είναι σχέσεις αντικειμένων, διαδίδουν το ψέμα και την παρεξήγηση τα οποία και πραγματοποιούν περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Συννενόηση, κατανόηση, συμφωνία…Τι σημαίνουν αυτές οι λέξεις όταν γύρω μου βλέπω μονάχα εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενους, διευθύνοντες και εκτελεστές, ηθοποιούς και θεατές, όλους ανθρώπους που οι μηχανές της εξουσίας τους αλέθουν σαν στάρι…. Η μοναδική ευχαρίστηση που γνώρισε ο αστισμός ήταν να εξαφανίσει κάθε ευχαρίστηση. Δεν του έφτασε να φυλακίσει την ερωτική επιθυμία στη ρυπαρή ιδιοποίηση ενός γαμήλιου συμβολαίου, και να της δίνει άδεια εξόδου την καθορισμένη στιγμή για τις ανάγκες της μοιχείας….. δεν αρκέστηκε στη ζήλεια και στο ψέμα για να δηλητηριάσει το πάθος… πέτυχε να χωρίσει τους εραστές μέσα στο ίδιο το σφιχταγκάλιασμα τους. Η ερωτική απογοήτευση δεν προέρχεται από το ότι οι εραστές δεν μπορούν να αποκτήσουν ο ένας τον άλλον, …αλλά από την αίσθηση ότι ο ένας είναι αντικείμενο για τον άλλον… Ο δυτικός πολιτισμός είναι πολιτισμός εργασίας […] Με τη βαθμιαία εξαφάνιση της καταναγκαστικής εργασίας, ο έρωτας καλείται να ανακτήσει το χαμένο του έδαφος. Και αυτό κρύβει πολλούς κινδύνους για κάθε μορφή εξουσίας. Επειδή ο έρωτας είναι ενωτικός, είναι και ελευθερία του πολλαπλού. Δεν υπάρχει καλύτερη προπαγάνδα για την ελευθερία από την γαλήνια ελευθερία της απόλαυσης […]”

(Raul Vaneigem, Η επανάσταση της καθημερινής ζωής. Πηγή: http://autopoiesis.squat.gr/ )

——————————–

“Καμιά πολιτική δεν έχει νόημα αν δεν αποκτήσει συνείδηση της μετάλλαξης του πολιτισμού που διανύουμε. Ποτέ οι πολιτικά υπεύθυνοι δεν ήταν τόσο παράλογοι και κυνικοί, νομοθετώντας χωρίς να υποψιάζονται σε ποιο κοινωνικό και υπαρξιακό μαρασμό βρίσκεται ο πολιτικός λόγος αυτών που υποκρίνονται πως κυβερνούν. Δεν θα υπάρξει πολιτική ανανέωση όσο η προτεραιότητα δεν δίνεται στην υπαρξιακή σύγκρουση, η οποία στην καθημερινή ζωή των ατόμων γίνεται αντιληπτή σαν την αντιπαράθεση από τη μια της ορμής της ζωής, της ανθρώπινης γενναιοδωρίαςτων επιθυμιών, της φιλοδοξίας για ευτυχία, και από την άλλη των επιταγών μιας οικονομίας που καταστρέφει τη γη, καθιστά απάνθρωπους τους ανθρώπους, οδηγεί στη μοιρολατρία και στις αυτοκτονικές συμπεριφορές και εκχυδαΐζει, μέσα στην αδιαφορία, την καθημερινότητα. Θέλησα στο βιβλίο μου De l’amour* να φωτίσω τη διαδικασία εκείνη που τόσο στους εραστές, όσο και στην κοινωνία μετατρέπει απροσδόκητα την αγάπη σε μίσος. Υπάρχει ένα στοιχειώδες κοινό νήμα μεταξύ του ερωτευμένου ζευγαριού, που ξαφνικά ρίχνεται στην αυτοπεριφρόνηση και στο μίσος για τον άλλο, και του τρόπου που ο γερμανικός λαός πέρασε, μέσα σε μια δεκαετία, από την ελευθερία του διαφωτισμού στη βαρβαρότητα του σκοτεινού ναζισμού. Για να τελειώσει με την υπακοή σαν ανακλαστικό στην εξουσία και τη χρησιμοθηρία που συντηρεί τις ιεραρχίες των στρατιωτικών και των δημαγωγών, η πολιτική έχει κάθε λόγο να στραφεί στην αλληλεγγύη της εμπειρίας του έρωτα και της φιλίας, η οποία βασίζεται στη συμφιλίωση του ανθρώπου με το σώμα του, με την πραγματικότητα της ζωής του και τις επιθυμίες που αυτή δημιουργεί”.

(συνέντευξη με τον R.Vaneigem. Πηγή: http://www.konteiner.gr/konteiner/K9.pdf )

Αυτόνομη Πρωτοβουλία

raoul-vaneigemRevol

Advertisements