78. Ιστοριογραφία

sciences1.philosophy-history-sociology.pm

daumier-lowerclass

[ Επιστήμες: Φιλοσοφία Ιστορία Κοινωνία -1 ]

(γ) Ιστοριογραφία

Τον 19ο αι. οι ιστορικές σπουδές επαγγελματοποιούνται και συγκεντρώνονται σε πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα. Για τους ιστορικούς η ιστορία διέφερε μεν από τη φύση, μια και είχε να κάνει με νοήματα, με αξίες και ήθη, όμως υπήρχε η αισιοδοξία πως μια ελεγμένη μεθοδολογικά έρευνα κάνει εφικτή την αντικειμενική γνώση. Η αλήθεια συνίστατο στην “αντιστοιχία” της γνώσης προς μια αντικειμενική πραγματικότητα, η οποία ισοδυναμούσε με το παρελθόν «όπως πράγματι συνέβη» (L.Von Ranke). Αυτό συνεπαγόταν και έναν κάθετο διαχωρισμό μεταξύ επιστημονικού (μη ρητορικού) και λογοτεχνικού λόγου. Ο «επιστημονικός» προσανατολισμός της εποχής του Ranke, συμμεριζόταν, τρεις βασικές παραδοχές της συγγραφικής παράδοσης που ξεκινούσε ήδη από τον Θουκυδίδη (διάκριση μεταξύ μύθου και αλήθειας): α) δεχόταν μια αντιστοιχιστική θεωρία αλήθειας, θεωρώντας ότι η ιστορία απεικονίζει ανθρώπους που πραγματικά υπήρξαν και πράξεις που πραγματικά συνέβησαν, β) δεχόταν ως δεδομένο πως οι πράξεις καθρεφτίζουν τις προθέσεις των δρώντων υποκειμένων, γ) λειτουργούσαν με βάση μια μονοδιάστατη, διαχρονική αντίληψη του χρόνου, σύμφωνα με την οποία τα μεταγενέστερα γεγονότα έπονται των προγενέστερων σε μια συνεπή διαδοχή. Αυτές ακριβώς οι παραδοχές θα αμφισβητηθούν βαθμιαία.[1]

Στον 20ο αι. λαμβάνει χώρα ένας μετασχηματισμός: από την  αφηγηματική, γεγονοτολογική ιστορία του 19ου αι. περνάμε στις κοινωνικο-επιστημονικού προσανατολισμού μορφές του 20ου. Στις τελευταίες κατατάσσονται οι ποσοτικές, κοινωνιολογικές και οικονομικές προσεγγίσεις, ο δομισμός της «Σχολής των Annales» καθώς και η μαρξιστική ταξική ανάλυση.

γ.1. μαρξιστές ιστορικοί

γ.2. οι ιστορικοί των “Annales”

γ.3. “γλωσσολογική στροφή” και μετα-μοντερνισμός

γ.4. μικρο-ιστορίες και καθημερινή ζωή

[…] .PDF

soldiers-returning1
Αυτόνομη Πρωτοβουλία

[1] Georg G. Iggers, Η ιστοριογραφία στον 20ο αιώνα, εκδ. Νεφέλη. Βέβαια, υποστηρίζει ο Iggers (Νέες κατευθύνσεις στην Ευρωπαϊκή Ιστοριογραφία), ακόμη και οι συνήγοροι της «επιστημονικής» ιστορίας αναγνώριζαν ότι η ιστορία δεν είναι απλώς επιστήμη ‘ είναι και τέχνη. Όσο όμως και αν βαραίνει η φιλολογική, αισθητική και ρητορική πλευρά της ιστορικής έκθεσης, η ιστορία διαφέρει από την ποίηση και τη μυθιστοριογραφία ‘ χρέος του ιστορικού παραμένει η αναδόμηση του ‘πραγματικού παρελθόντος’ και η ‘ερμηνεία’ του.

Advertisements