168. war is hell

…Marching toward a wider war in the Middle East,

“I know from our sources deep inside the Silicon Valley institution[s] that they genuinely believe that they are going to produce AI that’s so powerful, relatively soon, that people will have their brains digitized, uploaded to these AIs and live forever in simulation, therefore have eternal life.” (Julian Assange),


Billionaires are prepping for the apocalypse – …underground doomsday shelter for the 1% has luxury homes, guns, and armored trucks, …’There Will Be Chaos‘,


Έμφυλη τζιχάντ,

…Protests at Grenfell fire, …»They don’t want us here«,


[17-06-2017], …Behind the Curtain of Trump’s Chaotic Horror Show Is an Effective, Destructive ‘Shock-Creation Machine’,

…(U.S.) the real scourge of racist violence, …Trump’s election has raised the specter of nuclear war,


…Putting US Back on Path to War With Iran, …Cuba Responds to Trump’s Policy Reversal, …Trump wants Cuba to return Assata Shakur to the U.S. :  youtube.com/watch?v=wdcVGpDQe44

…Black activist Assata Shakur – …The Eyes of the Rainbow – Assata Shakur Documentary,


[ Scorpio Rising, (film) 1963 ],

London mosque attack, …»any airborne objects […] will be tracked by Russian ground and air defense forces as air targets» (Russian Ministry of Defense),


KKK advertising itself as ‘Kool Kids Klub‘ on flyers, …47 hate groups in New York state,



[20-06-2017], …Several theatres in the US have received threats and complaints after a show in New York depicted the assassination of a Julius Caesar made to look like President Donald Trump.


Turkish schools to stop teaching evolution,

[ Darwin in letters, 1870: Human evolution ],


[25-06-2017], …G.Martin (U.S., Trump) συνέντευξη,

…Ece Temelkuran: (Τουρκία) ..συνέντευξη,


…Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο: ‘Η δικτατορία των συνταγματαρχών, 1967-1974: Εσωτερικές και διεθνείς διαστάσεις’ (Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων) – ..εφημ.Καθημερινή: «Μια παράδοξη κληρονομιά» – ..η ευεργετική δράση των «πραξικοπηματιών» – ..huntington_political_order_in_changing_societies.pdf

Για να το πούμε όσο γίνεται πιο απλά: η έμμεση και διακριτική (προς το παρόν) πολιτική αποκατάσταση της χούντας δεν αποτελεί ατομική πρωτοβουλία του καθηγητή του Γέιλ, αλλά συλλογικότερο εγχείρημα, σαφώς και πανηγυρικά διατυπωμένο. Εκλαμβάνεται δε ως οργανικό τμήμα ενός ευρύτερου ερμηνευτικού σχήματος της νεότερης ελληνικής ιστορίας, το οποίο θα νομιμοποιεί τις στρατηγικές επιλογές της τελευταίας επταετίας, θ’ ανταποκρίνεται στην αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού που επέφερε η επιβολή των μνημονίων και θ’ αντικαταστήσει τα παλαιότερα «εθνικοενωτικά» δημοκρατικά αφηγήματα, τα οποία έχουν πλέον καταστεί αλυσιτελή ως μηχανισμός αναπαραγωγής της κοινωνικής συναίνεσης.

…»Greece fears revival of far-left violence«, …Σχέδιο Μητσοτάκη για συγκυβέρνηση με Χρυσή Αυγή;,


…the-latest-escalation-in-syria, …Trouble in the Gulf,



[03-07-2017], …Hawking says Trump’s climate stance could damage Earth, …Venezuela‘s Maduro,

Protesters – G20 summit in Hamburg,


[10-07-2017], …‘η πόλη αντιστάθηκε στο αφήγημα της αστυνομίας και του κράτους και άνοιξε τα χέρια της για να υποδεχτεί και να στηρίξει τη χαρούμενη εξέγερση.
Η σύνοδος κορυφής παρεμποδίστηκε μαζικά. Το Αμβούργο νίκησε.’ / …die.linke,

Science for the People ..building a social movement around progressive and radical perspectives on science and society,


[16-07-2017], …We Need A Plan, Not A Brand, …Venezuela,

…‘Rednecks against racism’, …Allen Ginsberg reads America,


…D.Trump-Goldman Sachs, …Trump trauma and anti-Trump resistance, …Mumia Abu-Jamal, …interviews (1992) with members of Black Panther Party for Self-Defense –Geronimo ji-jaga Pratt and Mumia Abu-Jamal, …IRR,

…questions of race and class in America, …The Speech Racists Didn’t Want You to Hear, …k-k-klan,

…UAE behind ‘fake news’ cyber attack on Qatar, …New era of global famine, …division-of-Kurdistan, …Turkey near dictatorship, …jailed Turkish teachers hunger strike, …amnesty international-Turkey,

…το Πενταμελές Εφετείο Αναστολών Αθήνας απέρριψε τις αιτήσεις της Ηριάννας και του Περικλή για αναστολή εκτέλεσης της πρωτόδικης, …Πορείες αλληλεγγύης,


…Και σήμερα κανένας κατηγορούμενος παρών, …“Δυστυχώς δεν ψόφησε ο Μακάριος” στο πραξικόπημα,

Κλείστε τα γραφεία των νεοναζί, Σάββατο 16/9, 6μμ, Σύνταγμα-Αντιφασιστική πορεία,


…κριτική (Θέσεις, τεύχος 140, 07-09/2017),


More than 600,000 Soviet soldiers died liberating Poland from the Nazis during WWII,

[ 1997 documentary: The War Symphonies: Shostakovich Against Stalin

Dmitry Shostakovich filmed…: youtube.com/watch?v=SMAA_KgrjgA&list=RDSMAA_KgrjgA#t=2

Babi Yar commemorates Nazi massacre of 100,000 souls near Kiev, in 1941. Symphony No. 13 ,

…Shostakovich- Oistrakh- Rostropovich: youtube.com/watch?v=GObF_zK6kvA  ]


Αυτόνομη Πρωτοβουλία


167. …books

– «Θα μπορούσαν ποτέ οι γυναίκες να είναι νεωτερικές; Ζητήματα επιστήμης και τεχνολογίας» (Sandra Harding).

– «Η επίδραση του μαρξισμού στις σπουδές στην Επιστήμη: το 1931 και το σήμερα» (Helena Sheehan).

– «Αόρατοι τεχνικοί στο Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών Δημόκριτος. Φύλο και Επιστήμη στην μεταπολεμική Ελλάδα» (Μ.Ρεντετζή).

– «Εκπαίδευση για τις Φυσικές Επιστήμες και Λογοτεχνία Επιστημονικής Φαντασίας: κριτικές προσεγγίσεις» (Ι.Κ.Σταύρου).

– «Θεατρική αφήγηση επιστημονικών ιδεών: αφορμή για μια διαλεκτική προσέγγιση της μάθησης» (Β.Τσελφές, Α.Παρούση).

– «Φιλοσοφία της κριτικής εκπαίδευσης στις φυσικές επιστήμες» (Κ.Δ.Σκορδούλης).

Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) : (1) Ο Πολίτης (1976-1995 & 1998-2008)

(2) Δεκαπενθήμερος Πολίτης (1983-1986 & 1995-1998)


1. Raoul Vaneigem– Συνοπτικές σημειώσεις (2013) / …»το τελος της εξαρτησης«.

2. «Where one burns books, one will soon burn people» (Heinrich Heine) – Controlling the UniversitiesThe Third Reich in the Ivory Tower: Complicity and Conflict on American Campuses (Cambridge UP, 2009).


– The Centre Alexandre-Koyré.

– A.C.Crombie – The History of Science From Augustine to Galileo.




Scopes «Monkey» Trial (1925).

– Unpublished Photographs from 1925 Tennessee vs. John Scopes «Monkey Trial«.

– Human Origins.

– Ten Major Court Cases about Evolution and Creationism.

– The Ku Klux Klan, with its long history of violence, is the most infamous — and oldest — of American hate groups.

– ‘Slavery and Justice’.


Ηθικήεξέλιξη και το νόημα της ζωής (Jeffrie G. Murphy).

Το σύμπαν, οι θεοί, οι άνθρωποι. Ελληνικές ιστορίες για τη δημιουργία του κόσμου (Jean – Pierre Vernant).

…(.gr) «christianity-science» – Εξέλιξη vs Δημιουργία..: http://www.christianity-science.gr/categories/evolution_or_creation.htm

– Faith Versus Fact Why Science and Religion Are Incompatible (Jerry A. Coyne).

Η εξέλιξη του μεσαιωνικού κόσμου : Κοινωνία, διακυβέρνηση και σκέψη στην Ευρώπη, 312-1500 (David Nicholas).

Η Ιστορία της τρέλας (Μισέλ Φουκώ).

– Οι λέξεις και τα πράγματα. Μια αρχαιολογία των επιστημών του ανθρώπου (Μισέλ Φουκώ),

– Η Τέχνη του ΒίουΣωκρατικοί στοχασμοί: από τον Πλάτωνα στον Φουκώ (Αλέξανδρος Νεχαμάς).

– Οι κληρονόμοι Οι φοιτητές και η κουλτούρα (Pierre Bourdieu – Jean-Claude Passeron).

– Για να γνωρίσετε τη σκέψη του Σπινόζα (Louis Millet).



– Homo Sacer: Κυρίαρχη εξουσία και γυμνή ζωή (Giorgio Agamben).

– Διανοούμενοι και εξουσία (Διαλέξεις Reith 1993) (Edward W. Said).

– Κατασκευάζοντας το Φύλο – Σώμα και κοινωνικό φύλο από τους αρχαίους Έλληνες έως τον Φρόιντ (Laqueur, Thomas W.).


Κυριαρχία και υποτέλεια– Η εξέλιξη της μοντέρνας πόλης (Carlo Aymonino).

1.Η κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας (Βασ.Ραφαηλίδης).

2.Η μυθική ιστορία των Εβραίων

3.Λαοί της Μέσης Ανατολής


(1)  ‘διαλεκτικός υλισμός‘ – ‘ιδεαλισμός’ (επιστήμη/ γνωσιοθεωρία) PDFs:

– Επιστήμη και Ιδεαλισμός (Maurice Cornforth).

The open philosophy and the open society: a reply to Dr. Karl Popper‘s refutations of Marxism (Maurice Cornforth).



– Ο δαίμων του ΑϊνστάινΑιτιότητα και τοπικότητα στη φυσική (Ε. Μπιτσάκης).

(μαρξιστική φιλοσοφία στην Βρετανία).

– Direct Realism, Indirect Realism, and Epistemology (Brown, Harold)

(2)  T.Adorno – M.Horkheimer, Διαλεκτική του διαφωτισμού.

(3)  Giordano Bruno and the Hermetic Tradition (Frances A. Yates).

(4)  Twentieth-Century Philosophy of Science (Thomas J. Hickey) [ Stanford – Scientific Revolutions ].

(5)  The Popper – Kuhn Debate.

(6)  When Debate Is Futile: Bertrand Russell’s Remarkable Response to a Fascist’s Provocation.

(7)  Βίλχελμ Ράιχ. Γιατί επικράτησε ο Χίτλερ;

– Η μαζική ψυχολογία του φασισμού (Wilhelm Reich).

– Ναζισμός και Κουλτούρα Lionel Richard.


1. «ΦΑΣΙΣΜΟΣ χωρίς εθνικισμό δε νοείται» (Β.Ραφαηλίδης: Έλληνες και Νεοέλληνες, εκδ. Θέμα 1988).

2. UMBERTO ECOΤα τυπικά χαρακτηριστικά του πρωτο-φασισμού.

3. Politics-and-Science   [ Nuremberg Trials Project, …86 Jews selected in the camp of Auschwitz were deported in the summer of 1943 to the Natzweiler-Struthof camp where a gas chamber was specially equipped to kill them. August Hirt, director of the Anatomical Institute of Strasbourg – ‘In the name of race and science – Strasbourg 1941-1944‘ – The Holocaust: Nazi Medical Experiments – Ahnenerbe ].

Bibliography Eugenics.

– Au nom de la race et de la science 1941-1944 :  youtube.com/watch?v=zSpfXgUxqeI&list=PLsfBxd2rlr1rzobyezj8nsU65Pn8FIwVO

– Manifesto of the Anti-Fascist Intellectuals / Salò, or the 120 Days of Sodom (P.P.Pasolini, 1922-1975)

– Thomas Man (1924), Το μαγικο βουνό, εκδ. Εξάντας 1995. Ταινία (1982). / (J.Herf) Weimar. / arts and sciences in Germany during the Weimar Republic.

– This is a documentary from 1993 by David Grubin (written, produced, and directed) about the art exhibit under the Nazi regime of what they considered to be the most corrupting and corrosive examples of what they called ‘Entartete Kunst’ or ‘Degenerate Art.’ :



«Τι πιστεύετε πως είναι ο καλλιτέχνης;
Ενας ανόητος ο οποίος έχει απλά μάτια αν είναι ζωγράφος ή αυτιά αν είναι μουσικός; Αντίθετα, την ίδια στιγμή είναι ένα πολιτικό ον, το οποίο διαρκώς ανταποκρίνεται σε σπαραξικάρδια, φλογερά ή χαρούμενα γεγονότα και απέναντι στα οποία παίρνει θέση με ποικίλους τρόπους. Οχι, η ζωγραφική δε γίνεται για να διακοσμεί διαμερίσματα. Είναι ένα εργαλείο πολέμου για να επιτίθεται, αλλά και να αμύνεται ενάντια στον εχθρό»

Pablo Picasso, 1945


(1)   Η επιστήμη στην ιστορία (John D. Bernal) [ 1901-1971 ]

τόμος 1ος: http://bookzz.org/book/2717435/b41688

τόμος 2ος: http://bookzz.org/book/2717503/011c71

τόμος 3ος: http://bookzz.org/book/2717556/9014e8

τόμος 4ος: http://bookzz.org/book/2717709/e6b02d





W. Windelband, H. Heimsoeth, Ν. Μ. Σκουτερόπουλος:

Εγχειρίδιο Ιστορίας της Φιλοσοφίας Τόμος Α’ : Η φιλοσοφία των αρχαίων Ελλήνων. Η φιλοσοφία των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων.

Εγχειρίδιο Ιστορίας της Φιλοσοφίας Τόμος Β’ : Η μεσαιωνική Φιλοσοφία, Η φιλοσοφία της Αναγέννησης, Η φιλοσοφία του Διαφωτισμού.

Εγχειρίδιο Ιστορίας της Φιλοσοφίας Τόμος Γ’ : Η γερμανική φιλοσοφία, η φιλοσοφία του 19ου και 20ου αιώνα.


– Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων (Thomas S. Kuhn), (Β. Κάλφας, μετάφραση).

– Η ένδεια του ιστορικισμού (Karl Popper).

– Francois Chatelet: Η Φιλοσοφία (τόμος 1ος) και (τόμος 2ος) (εκδ.Γνώση).


Ελληνική Φιλοσοφία και Επιστήμη: Από την Αρχαιότητα έως τον 20ο Αιώνα.

-Τόμος Α: Η Ελληνική Φιλοσοφία από την Αρχαιότητα έως τον 20ο αιώνα.

Ελληνική Φιλοσοφία και Επιστήμη: Από την Αρχαιότητα έως τον 20ο Αιώνα.

-Τόμος B: Οι επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα, στο Βυζάντιο και στον Νεότερο Ελληνισμό.


[ Ὀργὴ Θεοῦ: μιὰ πολιτικὴ ἀνάγνωση τῆς Βίβλου / Κορνήλιος Καστοριάδης: ἕνας σοφιστής, (Κωστής Παπαγιώργης) ].

[ Ιστορία της αρχαίας φιλοσοφίας (Mario Vegetti) ].

[ Η Φιλοσοφία των μαθηματικών (Παύλος Χριστοδουλίδης) (εκδ.Πνευματικός) ].

[ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ (Mankiewicz Richard) (εκδ.Αλεξάνδρεια) ].



(1) ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΦΥΛΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ (βλπ. Κ.Β.Κριμπάς – Δαρβινικά, εκδ.Ερμής 1986, σελ.197- 201).

Η πίστη ότι υπάρχει ένας τύπος ιδανικού ανθρώπου είναι βιολογικά αβάσιμη. Τύπος ιδανικός ανθρώπου δεν υπάρχει ούτε μέσα σε ένα πληθυσμό ούτε μεταξύ διαφόρων πληθυσμών. Η τεράστια ανομοιογένεια των ατόμων αποτελεί την ουσία της πραγματικότητας, δεν οφείλεται σε λάθη αντιγραφής από ένα ιδανικό πρότυπο.. Η πίστη για την ανωτερότητα μιας φυλής έναντι των άλλων δεν έχει σαφές βιολογικό νόημα.. Οι πληθυσμοί δεν αποτελούν στατιστικές οντότητες αλλά διαρκώς εξελίσσονται και αλλάζουν..
Η τυπολογική σκέψη στην ανθρωπολογία μας φέρνει κοντά στα προβλήματα της ευγονικής και του ρατσισμού. Ο καθένας μας όμως αποτελεί ένα ανεπανάληπτο και μοναδικό στην ανθρώπινη ιστορία όν.[…]

(2) Racist Arguments and I.Q .(Gould, Stephen Jay).

(3) The Mismeasure of Man (1981) by Harvard paleontologist Stephen Jay Gould.

(PDF) free download : http://bookzz.org/book/651282/e99763

(4) pseudo-science.of.Racism:

– Francis Galton (eugenics) – …»history of influences«.

– racism Review (Bibliography) – …‘understanding Race‘.

– «Essay on the Inequality of the Human Races», 1853–1855 (by Joseph Arthur, Comte de Gobineau)

(PDF) free download : http://bookzz.org/book/2646615/aa0776



The global Bell Curve’ – …‘The Bell Curve – ( …discussions, 01/01/1995 )

– (i) Race: the power of an illusion & (ii) ..The Story We Tell ,

– the panorama of public reception for The Bell Curve (bibliography),

– racist journal Mankind Quarterly (‘Bell.Curve.wars’ of 1990s),

– The Bell Curve «would not be accepted by an academic journal. It’s that bad»,

– This page examines the book’s statistical output and authors’ interpretation.

(6) (PDF) Etienne Balibar, Φυλή, έθνος, τάξη: οι διφορούμενες ταυτότητες, εκδ. Ο Πολίτης, Αθήνα 1991.

(7)  «… ιερό χρέος της ανθρωπότητας (…) να φυλαχτεί… από μια τυφλή μονομέρεια, η οποία θα επιδίωκε να επιφυλάξει το προνόμιο της ανθρώπινης ιδιότητας σε μιά φυλή, έναν πολιτισμό ή μιά κοινωνία ‘ αλλά, επίσης, να μην ξεχάσει ποτέ ότι κανένα τμήμα της ανθρωπότητας δεν διαθέτει κανόνες εφαρμόσιμους στο σύνολο και ότι μια ανθρωπότητα σύμφυρτη μέσα σε έναν και μόνο τρόπο ζωής είναι αδιανόητη, διότι θα ήταν ανθρωπότητα αποστεωμένη […]».  (C.Levi StraussΦυλή και Ιστορία, εκδ.Γνώση 1995).


(8)  «…η πιο τρομερή μη ανεκτικότητα είναι εκείνη των φτωχών, που είναι και τα πρώτα θύματα της διαφορετικότητας. Δεν υπάρχει ρατσισμός μεταξύ των πλουσίων. Οι πλούσιοι το πολύ πολύ να παράγουν τις θεωρίες του ρατσισμού ‘ αλλά οι φτωχοί παράγουν την πρακτική της, που είναι και πολύ πιο επικίνδυνη. Οι διανοούμενοι δεν μπορούν να πολεμήσουν ενάντια στην άγρια μη ανεκτικότητα, γιατί μπροστά στην καθαρή και απερίσκεπτη θηριωδία, κάθε σκέψη αφοπλίζεται. Είναι, όμως, πάρα πολύ αργά να πολεμούν ενάντια στην θεωρητική μη ανεκτικότητα. (…) Και όμως εκεί βρίσκεται η πρόκληση. Είναι σαν να χάνουμε τον καιρό μας, αν πάμε να εκπαιδεύσουμε στην ανεκτικότητα τους ενήλικες που μας βομβαρδίζουν με εθνικούς και θρησκευτικούς λόγους. Είναι πάρα πολύ αργά. Άρα, λοιπόν, η άγρια μη ανεκτικότητα πολεμιέται στη ρίζα της, διαμέσου μιας διαρκούς εκπαίδευσης που αρχίζει από την τρυφερή ηλικία, πριν καν γραφεί σε βιβλίο και πριν σχηματίσει μια πάρα πολύ σκληρή και παχιά κρούστα πάνω στη συμπεριφορά του ανθρώπου» (Umberto Eco, Πέντε Ηθικά Κείμενα, εκδ.Ελλην.Γράμματα 1997).

(9) Wieviorka Αnnette, Το Άουσβιτς, όπως το εξήγησα στην κόρη μου , εκδ.Πόλις, Αθήνα 2013.

(10) Συνωμοσιολογική σκέψη και «θεωρίες συνωμοσίας» -Μια κριτική εισαγωγή, Pierre – André Taguieff, εκδ.Επίκεντρο 2015.

(11) E.Morin, Ο νεωτερικός κόσμος και το εβραϊκό ζήτημα, εκδ.21ος 2007.

(12) Οι Εβραίοι και η Ευρώπη, Max Horkheimer, εκδ.Έρασμος 2006.

(13) Η εξέλιξη του ρατσισμού– Οι ανθρώπινες διαφορές και η χρήση και κατάχρηση της επιστήμης, Shipman Pat (εκδ.Λιβάνη 1998).


………………….. γιατί πρέπει να απαλειφθεί οριστικά ο όρος «φυλή» από το επιστημονικό λεξιλόγιο..

«Taking race out of human genetics»: http://science.sciencemag.org/content/351/6273/564.full

the race concept has no place in human genetics: http://drexel.edu/now/archive/2016/February/Race_Genetic_Study/

Η κατασκευή του χρεωμένου ανθρώπου– Δοκίμιο για τη φιλελεύθερη κατάσταση (Maurizio Lazzarato) εκδ.Αλεξάνδρεια 2014.




free download : http://bookzz.org/book/2553039/7dc932


(3) history of twentieth century historiography (Athens conference 2015).

(4) «ιστορία των εννοιών» –  (21 τεύχη) Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού – Μνήμων

(5) ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΑΖΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ -Από την ιστοριογραφία και την πολιτική θεωρία στη σχολική ιστορική μάθηση (εκδ.Επίκεντρο 2013).


(7) Πώς Το Παρελθόν Γίνεται Ιστορία (εκδ.Πόλις 2007) (free download).



(9) «ο πλανήτης Φουκώ» – Paul Veyne (Ιστορία της ιδιωτικής ζωής, εκδ.Κέδρος 2011) – ο Φουκώ και οι ιστορικοί (εκδ.Νήσος 2008).


free download : http://bookzz.org/book/2589868/a01378

(11) free download : Μαρξισμός και ιστοριογραφία. Πρόσφατες εξελίξεις και σύγχρονες συζητήσεις στη Βρετανία (John Haldon).

(12) Εικόνες Ελλήνων και Τούρκων- Σχολικά βιβλία, ιστοριογραφία, λογοτεχνία και εθνικά στερεότυπα

(εκδ.Αλεξάνδρεια 2001).   free download : http://bookzz.org/book/1162700/85e523

(13) Μεταξόπουλος, Αιμίλιος, Περιπλανήσεις και εμμονές: Επιστημολογικές διαδρομές: Φιλοσοφία, ιστορία, ιστοριογραφία: Πολιτικές ιχνηλατήσεις (εκδ.Λιβάνη 1997).

(14) ιστορία της διατροφής

(15) Η διδασκαλία του Ολοκαυτώματος

(16) Ιστοριογραφία της νεότερης και σύγχρονης Ελλάδας 1833-2002 Πρακτικά Δ’ διεθνούς συνεδρίου ιστορίας (Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών 2004).



1. Από τη φυσική στη μεταφυσική (Νίκος Ταμπάκης) PDF

2. Το αειθαλές δέντρο της γνώσεως (εκδ. Στάχυ) (Ε.Μπιτσάκης) PDF



PDF (1) Laboratory Life (Bruno Latour, Steve Woolgar)

PDF (ελληνική μετάφραση) (2) Γιατί οι άνθρωποι πιστεύουν σε παράξενα πράγματα (Michael Shermer) (Ψευδοεπιστήμη, προλήψεις και άλλες πλάνες. Πρόλογος του S.J.Gould) (ΠΕΚ)

PDF (3) God and Reason in the Middle Ages (Edward Grant)


…»ιστορικό αναθεωρητισμός», άρνηση του Ολοκαυτώματος κ.ά.:

– Holocaust Education & Archive Research Team

– The Holocaust History Project

– Nizkor project (site intended for educational purposes to teach about the Holocaust and to combat hatred).

– Yad Vashem (Holocaust)

– the fight against Holocaust denial

– Denial of the Holocaust and the genocide in Auschwitz

– Holocaust denial and minimization or distortion of the facts

… διαμάχες και (παγκόσμια) ιστορία της ιστοριογραφίας:

(PDF) A Global History of Modern Historiography (George G. Iggers, Q. Edward Wang), (υπάρχει από εκδ.Νεφέλη σε ελλην.μετάφραση).



(1) … θρησκεία-επιστήμη : παράδειγμα εδώ ή περί θρησκειολογίας ή Η ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΙΩΝ (OBADIA LIONEL).



(2) ηθική…  Spinoza.. Επίσης: «Γενεαλογία της ηθικής» (Friedrich Wilhelm Nietzsche), Ζήσης Σαρίκας (μετάφραση) PDF

(3) Του Feyerabend : Γνώση για ελεύθερους ανθρώπους (Paul K. Feyerabend) PDF

– Σε ό,τι αφορά την πολυπολιτισμικότητα: …Norbert Elias


pdf (1) Αναπαριστώντας και παρεμβαίνοντας. Εισαγωγικά θέματα στη φιλοσοφία της φυσικής επιστήμης, (Ian Hacking).

pdf (2) Η Συγκρότηση της Σύγχρονης Επιστήμης (Richard S.Westfall).



(3) “Gaston Bachelard – Η ηθική εκπαίδευση διάμεσου της «επιστημονικής καλλιέργειας»” (PDF)

– AssociationInternationale Gaston Bachelard



Ο Gaston Bachelardγεννήθηκε στις 27 Ιουνίου του 1884 στην μικρή πόλη της Bar-sur-Aube της γαλλικής επαρχίας Champagne, με πατέρα και παππού τσαγκάρηδες. Από το 1903 έως την έναρξη του πρώτου παγκοσμίου πολέμου δούλευε ως ταχυδρομικός υπάλληλος, όπου από το 1905 μέχρι το 1907 υπηρετεί τη στρατιωτική του θητεία στην Pont-a-Mousson, στο 12ο τάγμα των δραγόνων με την ειδικότητα του ταχυδρόμου. Μετά την αποτυχία του στις εξετάσεις για μηχανικός τηλεγράφων το 1912, λαμβάνει το πτυχίο του στα μαθηματικά. Το 1914 γνωρίζει τη νεαρή δασκάλα Jeanne Rossi την οποία και παντρεύεται 3 βδομάδες πριν φύγει για το μέτωπο, όπου και θα παραμείνει για 36 μήνες. Το 1919, γίνεται δάσκαλος φυσικής και χημείας στο κολλέγιο της Bar-sur-Aube, ενώ παράλληλα αποκτά με τη σύζυγό του την κόρη τους Suzanne. Ένα χρόνο αργότερα θα μείνει χήρος, αναλαμβάνοντας από τότε προσωπικά την επιμέλεια της κόρης του, λαμβάνοντας όμως την ίδια χρονιά και το πτυχίο της φιλοσοφίας, για να πετύχει το 1922 πλέον, στις εξετάσεις της φιλοσοφικής κατεύθυνσης (agrégation). Ο δάσκαλος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης διδάσκει συνεπώς φιλοσοφία, φυσική και χημεία, δημιουργώντας ήδη τις σχέσεις ανάμεσα σε φιλοσοφία και επιστήμη. Το 1927 θα καταθέσει τα δύο διδακτορικά του, με επιβλέποντες καθηγητές τους φιλοσόφους Abel Rey και Léon Brunschvicg, και την ίδια χρονιά γίνεται καθηγητής, διδάσκοντας αρχικά στο Πανεπιστήμιο της Ντιζόν και στη συνέχεια στη Σορβόννη, μέχρι το 1954, στην έδρα της Ιστορίας και της Φιλοσοφίας των Επιστημών, όπου και διαδέχεται τον Abel Rey.

Το 1961 του απενεμήθη το Μέγα Βραβείο των Γραμμάτων. Πέθανε στις 16 Οκτωβρίου του 1962 στο Παρίσι (επιμ.: Στ. Βέλτσος).


 Η διαλεκτική της διάρκειας, εκδ. Εκάτη, Αθήνα 1994.

Η εποπτεία της στιγμής, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1997.

Η ποιητική του χώρου, εκδ. Χατζηνικολή, Αθήνα 1992.

Η ψυχανάλυση της φωτιάς, εκδ. Ερατώ, Αθήνα 2007.

Το νέο επιστημονικό πνεύμα, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2000.

Το νερό και τα όνειρα. Δοκίμιο πάνω στη φαντασία της ύλης, εκδ. Χατζηνικολή, Αθήνα 2002.


«Η μόρφωση του επιστημονικού πνεύματος. Το επιστημολογικό εμπόδιο», στο Γεράσιμος Κουζέλης (επιμ.),Επιστημολογία: Κείμενα, Νήσος 1997, σελ.297-357.

Μπόκαρης, Ευθύμιος Π. «Η Χημεία ως ασυνέχεια της Αλχημείας. Η επιστημολογική παράδοση του Bachelard για την συγκρότηση της επιστήμης της Χημείας»,10 μέρος,Κριτική / Επιστήμη & Εκπαίδευση 2 (2005), 81-95 /20 μέρος,Κριτική / Επιστήμη & Εκπαίδευση 3 (2006), 53-77.

Georges Canguilhem, «Η ιστορία των επιστημών στο επιστημολογικό έργο του Γκαστόν Μπασλάρ», στο Γεράσιμος Κουζέλης (επιμ.),Επιστημολογία: Κείμενα, Νήσος 1997, σελ. 358-373.


– Portrait d’un philosophe: http://www.ina.fr/video/CAF89004641/portrait-d-un-philosophe-video.html

– Biography: http://www.egs.edu/library/gaston-bachelard/biography/

Foucault on Bachelard (with English Subtitles) : https://www.youtube.com/watch?v=am6TghIrYEc

– Marxism and Epistemology: Bachelard, Canguilhem and Foucault (Dominique Lecourt)


-Macherey, Pierre,Από τον Κανγκιλέμ στον Φουκώ: Η δύναμη των κανόνων, Πλέθρον, Αθήνα 2010.


EVOLUTION – Creation

(i) Darwin-on-line

(ii) Darwinism (Stanford encyclopedia of philosophy)

(iii) ‘The Talk.Origins Archive‘ (discussions of creation and evolution)

(iv) The Tree of Life Web Project (ToL)

– 15 Answers to Creationist Nonsense -Opponents of evolution want to make a place for creationism by tearing down real science…

– Ten Major Court Cases about Evolution and Creationism

– The creation–evolution controversy (also termed the creation vs. evolution debate or the origins debate)…

– S.J. Gould

(Εν αρχή ην ο λόγος-Για την συμφιλίωση θρησκείας και επιστήμης, Stephen Jay Gould)




‘Το σχολείο δημιουργεί αυταπάτες που τα αποτελέσματά τους δεν είναι διόλου απατηλά: στην ψευδαίσθηση της σχολικής ανεξαρτησίας και ουδετερότητας θεμελιώνεται η κυριότερη συμβολή του στηναναπαραγωγή της καθεστηκυίας τάξης. Γι’ αυτό και η προσπάθεια να έρθουν στο φως οι νόμοι σύμφωνα με τους οποίους το σχολείο αναπαράγει δομικά την κατανομή του πολιτισμικού κεφαλαίου, την κοινωνική κληρονομικότητα των προνομίων και των «αναπηριών», δεν σταματάει στην κατανόηση των αντιφάσεων που διατρέχουν σήμερα τα εκπαιδευτικά συστήματα. Προχωρά επίσης σε μια θεωρία της πρακτικής, η οποία ξεπερνάει τόσο τον υποκειμενισμό της δημιουργικής ελευθερίας όσο και τον αντικειμενισμό που προσυπογράφουν, στη σκιά του στρουκτουραλισμού, η γλωσσολογία, η κυβερνητική και η ψυχανάλυση.Ξεκινώντας από εμπειρικές έρευνες γύρω από την παιδαγωγική σχέση, τη λόγια ή κοινή χρήση της γλώσσας και της κουλτούρας, τα οικονομικά και συμβολικά αποτελέσματα των εξετάσεων και του διπλώματος, η Αναπαραγωγή -το αξεπέραστο αυτό κοινωνιολογικό «long-seller»- συνθέτει μια γενική θεωρία των πράξεων συμβολικής βίας και των κοινωνικών συνθηκών της συγκάλυψής της…'(P.Bourdieu)

Η Αναπαραγωγή: https://www.politeianet.gr/books/9789602215937-bourdieu-pierre-alexandreia-i-anaparagogi-231084


(pdf) «Η Αγωγή του καταπιεζομένου» (Πάουλο Φρέιρεhttp://el.bookzz.org/book/1179464/1df341

– Archive: Freire contra Foucault on Power/Knowledge and Truth Discourses

– Paulo Freire, «Δέκα επιστολές προς εκείνους που τολμούν να διδάσκουν»





– Ken Robinson- ‘Αλλαγή των εκπαιδευτικών προτύπων’ – ‘Κριτική Παιδαγωγική





Rethinking Education as the Practice of Freedom: Paulo Freire and the Promise of Critical Pedagogy





(vitalism) – (εκδ.Ευρασία) Γνώση και μέθοδος στον Bergson, Γιάννης Πρελορέντζος

– (H.Bergson) ..»Για έναν κριτικό βιταλισμό: το νέο πρόβλημα της έμβιας ύλης και η σύγχρονη γαλλική φιλοσοφία» (video 2014).

… για τη στάση των «διανοούμενων»…: Τι απέγιναν οι διανοούμενοι; Enzo Traverso (2014).


Jacques Le Goff

– (ελλην.) ο Jacques Le Goff και ο «άλλος Μεσαίωνας»

– University of Notre Dame- College of Arts and Letters-Medieval Institute

– Μία συνέντευξη του Γάλλου Μεσαιωνολόγου στην Libération (2014) (ελλην.)

– School for Advanced Studies in the Social Sciences (EHESS) (le Goff)



Το Πανεπιστήμιο Freie Universitat Berlin μαζί με την οργάνωση Irren-Offensive («Επίθεση των Τρελών») οργανώνει στο Βερολίνο έναδιεθνές δικαστήριο κατά της Ψυχιατρικής. Την κατηγορία και την υπεράσπιση αναλαμβάνουν ακαδημαϊκοί κι επαγγελματίες της ψυχικής υγείας. Ένορκοι, άνθρωποι που είχαν προσωπική εμπειρία της ψυχιατρικής βίας.

Η Ετυμηγορία του δικαστηρίου Foucault:Θεωρούμε την ψυχιατρική ένοχη του συνδυασμού ισχύος και αδιαφάνειας, ενός κλασσικού δηλαδή ορισμού των ολοκληρωτικών συστημάτων. Απαιτούμε την κατάργηση των νόμων για τους «ψυχικά πάσχοντες», ως ένα πρώτο βήμα για να γίνει η ψυχιατρική υπόλογη στην κοινωνία. Για το σκοπό αυτό, θα πρέπει να δοθούν αποζημιώσεις για τις βλάβες που έχει προξενήσει. Επίσης, δημόσια κεφάλαια θα πρέπει να διατεθούν, με σκοπό τις ανθρώπινες και αξιοπρεπείς εναλλακτικές στην ψυχιατρική.»


Laing Society‘ (David Cooper)

Philosophy of Psychiatry (Stanford)

Historical perspectives on anti-psychiatry

The Antipsychiatry Coalition

Websites critical of psychiatry

Psychiatric Power Lectures at the Collège de France, 1973-1974 (M.Foucault)

bibliography anti-psychiatry / (Program in History & Philosophy of Psychology, Neuroscience, and Psychiatry)


…….Βιβλία (ελληνικά):

Foucault, Michel,Η ιστορία της τρέλας, Ηριδανός 2004.

Morals reformed—health preserved—industry invigorated—instruction diffused—public burthens lightened—Economy seated, as it were, upon a rock—the gordian knot of the Poor-Laws not cut, but untied—all by a simple idea in Architecture!‘, J.Bentham (Panopticon)

Τhomas Szasz, Ο μύθος της ψυχικής αρρώστειας, εκδόσεις Κασόλου, 1976.





David Cooper,Ψυχιατρική και αντιψυχιατρική, Ράππας, 3η εκδ. 1990.


Erving Goffman, Στίγμα, Σημειώσεις για τη διαχείριση της φθαρμένης ταυτότητας, Αλεξάνδρεια 2001.

Erving Goffman, Άσυλα, Ευρύαλος 1994.

Roger Gentis, Πίσω από τα τείχη του ασύλου, Δίοδος 1982.

Giovanni Jervis, Εργάτης και Νεύρωση– Ο Μύθος της Αντιψυχιατρικής, Στοχαστής 1978.

Φ. Τσαλίκογλου, Ο μύθος του επικίνδυνου ψυχασθενή, εκδ. Παπαζήση 1987.

Φ. Τσαλίκογλου, Μυθολογίες βίας και καταστολής, εκδ. Παπαζήση 1996.

Κλ. Γρίβας, Ψυχιατρικός Ολοκληρωτισμός, εκδ. Ιανός 1985.

Λέρος- Μια ζωντανή αμφισβήτηση της κλασικής ψυχιατρικής, Θεόδωρος Μεγαλοοικονόμου.


…(‘bonneuil school’) / Maud Mannoni – Francoise Dolto – Franco Basaglia (1924 – 1980) – Celestin Freinet (1896-1966) – Robert Castel (1933-2013)

…. ……Ελληνικά Περιοδικά:

περιοδ. Τετράδια Ψυχιατρικής, τ. 3-4/1984, 12/1986, 07-08/1988, 21-22/1988, 23/1988

περιοδ. Ιανός, τεύχος 3, 10-11/1982, Αφιέρωμα στη Ψυχιατρική,

περιοδ. Σύγχρονα Θέματα, τεύχος 19, 12/1983, Τεύχος για την Ψυχική Υγεία στην Ελλάδα

περιοδ. Η Ελευθερία είναι Θεραπευτική, τ. 2/1983, 3-4/1984, 5-6/1985, 7-8/1988

περιοδ. Της Φυλακής…, 1981, 1985, 1986

περιοδ. Σχολιαστής τ. 64/1988, 77/1989

περιοδ. Ταχυδρόμος 03/03/1988

περιοδ. Εντευκτήριο, τ. 1 1987, τ. 1 10/1988


GALEANO / ΣΧΟΛΗ ΦΡΑΝΚΦΟΥΡΤΗΣ / Deleuze- Guattari / Nietzsche / Sartre / Foucault / Bourdieu

(1) (2 PDF) EduardoGaleano (1940-2015) : «Οι Ανοιχτές φλέβες της Λατινικής Αμερικής» (ελλην.) Τόμοι Α & Β, εκδ.Θεμέλιο (1971).

Eduardo Galeano: «μερες και νυχτες αγαπης και πολεμου» (1976).

(2) Ποιοι είναι και πώς γίνονται οι βασανιστές; Μπορούμε να αναγνωρίσουμε συγκεκριμένες προσωπικές και κοινωνικές δυνάμεις που τους ώθησαν σ΄αυτή τη βάναυση δουλειά; Είναι δυνατόν συνηθισμένοι άνθρωποι να μετατραπούν σε βασανιστές; 

Ο βασανιστής ως όργανο της κρατικής εξουσίας- Ψυχολογικές καταβολές, Μίκα Χαρίτου – Φατούρου.

(ΕΑΤ-ΕΣΑ 1967-1973).

(3) Σχολή της Φρανκφούρτης.Herbert Marcuse, 1898-1979, συνέδριο «Dialectics of Liberation»,Λονδίνο 1967 (‘ο μονοδιάστατος άνθρωπος’).

Adorno, Theodor W., 1903-1969. Horkheimer, Max, 1895-1973.


(4) Καπιταλισμός και σχιζοφρένεια– Ο Αντι-Οιδίπους. Gilles Deleuze, Félix Guattari.

Οι δεκαετίες 1960 – ’70 – ριζοσπαστικά κινήματα (M.Foucault) ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΙΣΤΟΡΙΑ,ΓΝΩΣΗ-ΕΞΟΥΣΙΑ.

Debord, Guy, 1931-1994. / Vaneigem, Raoul.

(5) Το ίδιο και το άλλο. 45 χρόνια γαλλικής φιλοσοφίας (1933-1978)__[PDF], Praxis, Αθήνα 1984.

(6) Nietzsche F.: Γενεαλογια της ηθικής

(PDF) https://pernoampariza.files.wordpress.com/2013/12/cf86cf81ceafcebdcf84cf81ceb9cf87-cebdceafcf84cf83ceb5-friedrich-wilhelm-nietzsche-ceb6ceaecf83ceb7cf82-cf83ceb1cf81ceafcebaceb1cf82-cebcceb5.pdf

κριτική: a) Η γοητεία του ανορθολογισμού Το ειδύλλιο της διανόησης με τον φασισμό: από τον Νίτσε στον μεταμοντερνισμό, Richard Wolin

b) Φιλόξενος μηδενισμός Μια σπουδή στον homo democraticus, (Ν. Σεβαστάκης).


(7) Sartre, Jean – Paul, 1905-1980.   Existentialism (Stanford).

(8) Η ιδέα του ρεπουμπλικανικού πολιτεύματος. Διαφωτισμός (Ernst Cassirer).

(9) Η ανδρική κυριαρχία (Pierre Bourdieu).

(10) Η γαλλική φιλοσοφία στον 20ό αιώνα- Βασικά θέματα και διανοητές


Μαρξισμός- φιλοσοφία- επιστήμες

Ο Λουί Αλτουσέρ και το Τέλος του Κλασικού Μαρξισμού ( pdf )

Για την επιστημολογία του Λουί Αλτουσέρ  -Η επιστήμη της ιστορίας μιας επιστήμης και η φυσική ως τρόπος παραγωγής

Μετά τον εμπειρισμό – Φιλοσοφία και σύγχρονες θεωρητικές αναζητήσεις στις επιστήμες του ανθρώπου: Hans-Georg Gadamer, Jacques Derrida, Michael Foucault, Thomas Kuhn, John Rawls, Jürgen Habermas, Louis Althusser, Claude Lévi-Strauss, ιστορικοί των Annales

Μαρξισμός και επιστήμες -Ιστοριογραφικές και φιλοσοφικές προσεγγίσεις

Μαρξισμος ως συγκρουση τασεων ( pdf )


για το σχολείο..

Πειθαρχία και γνώση (τοπικά) (Νήσος) -Εξουσία καιτάξη στονεοελληνικό σχολείο: Μιατυπολογία τωνσχολικών χώρων καιπρακτικών 1820‐

Παιδαγωγικοί κώδικες και κοινωνικός έλεγχος (Basil Bernstein)

Η αναπαραγωγή -Στοιχεία για μια θεωρία του εκπαιδευτικού συστήματος (Bourdieu – Passeron)

Οι κληρονόμοι -Οι φοιτητές και η κουλτούρα (Pierre Bourdieu, Jean – Claude Passeron)

Η εξέλιξη της παιδαγωγικής σκέψης (Emile Durkheim)

Barry Hunt, David Blackledge, Κοινωνιολογία της εκπαίδευσης

Bibliography of works on Foucault and Education



– Το νεοελληνικό σχολείο και ο πολιτικός ρόλος των παιδαγωγικών συστημάτων (Άννα Κοντονή).

– Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, Εξάρτηση και αναπαραγωγή Ο κοινωνικός ρόλος των εκπαιδευτικών μηχανισμών στην Ελλάδα: 1830-1922.


Πανεπιστήμιο, Ιδεολογικός ρόλος και λόγος: Από το Μεσαίωνα στη νεωτερικότητα (Άλκης Ρήγος).

Ιστορία και σχολείο (Ε.Αβδελά) – «Νέοι εν κινδύνω«.

– Εκπαίδευση και εξουσία (Apple Michael W.).


Το σχολείο φυλακή κι η ελεύθερη μάθηση (John Holt)

Ivan Illich (1926 – 2002)

-Πάολο Φρέιρε, 1921-1997 Η εκπαίδευση ενηλίκων ως πράξη απελευθέρωσης (P.Freire project)

– Summerhill School: http://www.summerhillschool.co.uk/




Περιοδικά (ελλην.)

Αρχείο περιοδικών (Ε.ΚΕ.ΒΙ.) – βιβλιοθήκες – Εθνικός Συλλογικός Κατάλογος Επιστημονικών Περιοδικών

1) περιοδικό ‘Σημειώσεις‘ – περιοδικό ‘Νέα Εστία‘ – ηλεκτρν.σελίδες

2) περιοδικό ‘Νεύσις‘ – περιοδικό ‘Επιστήμη και Κοινωνία

3) περιοδικό ‘Αξιολογικά‘ – ‘ανάλυσηλόγου

4) περιοδικό ‘Λεβιάθαν‘ – περιοδικό ‘αλήthεια

5) περιοδικό ‘Ιστορείν‘ – περιοδικό ‘Μνήμων

6) Αρχείο ψηφιοποιημένων περιοδικών (‘Σύγχρονα Θέματα‘,  ‘Ουτοπία‘,  ‘Σχολιαστής‘, κ.ά.)

7) περιοδικό ‘Κριτική – Επιστήμη & Εκπαίδευση’ – περιοδικό ‘πυρφόρος

[Ιστορία, Φιλοσοφία και Διδακτική των Επιστημών και της Τεχνολογίας]

8) «Ο Φουκώ και η προβληματική της προέλευσης»:Ο Αλτουσέρ διαβάζει την Ιστορία της τρέλας


– Boston Studies in the Philosophy and History of Science [ Center for Philosophy and History of Science (CPHS) ]

– Max Planck –history of science

– history of philosophy

– Critical Theory (Berkeley).


(a) …. Steven Shapin: http://scholar.harvard.edu/shapin

(b) …Σε ό,τι αφορά την Αρχαία Ελλάδα:

Κ.Καστοριάδης: Cornelius Castoriadis Agora International Website.

(1) video: youtube.com/watch?v=OEkVbyGKcTE

(2) video: youtube.com/watch?v=401_2zO7GJU

και (3) video ΕΡΤ1: youtube.com/watch?v=dFVqht3mlhI


– … (ΠΕΚ) Αθηναϊκή Δημοκρατία


(Αλεξάνδρεια) Vidal –Naquet Pierre



(-1-) ΑριστοτέληςΑθηναίων Πολιτεία (Νήσος)

(-2-) Φιλοσοφία και ρητορική στην κλασική Αθήνα [Πρακτικά συνεδρίου] (ΠΕΚ)

(-3-) Φιλοσοφία και επιστήμη στην αρχαία Ελλάδα (Πόλις)

(-4-) Αριστοτέλης, 385-322 π.Χ., Τέχνη ρητορική (Νήσος)

(-5-) Οι προσωκρατικοί (Gutenberg)

(Feyerabend για τον Αριστοτέλη στο: ‘Επιστημολογία‘- Κείμενα, εκδ.Νήσος)


Βαϊμάρη 1919-1933

φωνές από την Βαϊμάρη  / Albert_Einstein,_Sigmund_Freud,_Ernst_Junger….  PDF

– ‘ mono ‘ – περιοδικό

– Βαϊμάρη: Η ανάπηρη δημοκρατία 1918-1933


Ο ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ (CHAPOUTOT, JOHANN -Le national-socialisme et l’Antiquité, PUF 2008)

«…η επανεφεύρεση της ιστορίας, η φυλετική ταυτότητα και η φυλετική ιστορία του ναζιστικού υποκειμένου αποκτούν αξία με την προσάρτηση ενός παρελθόντος τόσο λαμπρού όσο το παρελθόν της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας.Από τις δήθεν βόρειες μεταναστεύσεις προς τη Μεσόγειο έως τη διάλυση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η ιστορία της Αρχαιότητας ξαναδιαβάζεται υπό το πρίσμα της φυλετικής θεωρίας: ό,τι μεγάλο παρήγαγε, δημιούργησε, στοχάστηκε η Αρχαιότητα υπήρξε έκφραση του αρίου πνεύματος, ενώ η παρακμή των ηθών και των κρατών της οφείλεται στον εκφυλισμό του αίματος, που τραγικά και εσφαλμένα επιτράπηκε να νοθευτεί. […]»


ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΣΤΟ ΤΡΙΤΟ ΡΑΙΧ (BERADT, CHARLOTTE -Das Dritte Reich des Traums, 1966)

…Στο βιβλίο της,η Μπέραντ παραθέτει και σχολιάζει τα καταγεγραμμένα όνειρα, αφήνοντας να ανακύψει το ερώτημα κατά πόσο υπό το ναζιστικό καθεστώς ο ύπνος ήταν πράγματι ιδιωτική υπόθεση. Τα όνειρα της συλλογής προσλαμβάνουν έτσι χαρακτήρα ιστορικής πηγής και αφηγούνται τη ζωή υπό τη μόνιμη απειλή της τρομοκρατίας, άλλοτε μοιάζοντας να αντλούν έμπνευση από τις σκοτεινές εικόνες του Κάφκα και άλλοτε προαναγγέλλοντας τον εφιάλτη του οργουελικού Μεγάλου Αδελφού και του Θαυμαστού καινούργιου κόσμου.Τα όνειρα της συλλογής καταδεικνύουν μέχρι τίνος βαθμού ήταν ικανό να ασκήσει έλεγχο το ολοκληρωτικό καθεστώς του Τρίτου Ράιχ πάνω στον πολίτη, δεδομένου ότι ακόμα και κατά τη διάρκεια του ύπνου, όταν ο άνθρωπος υποτίθεται πως είναι μόνος με τον εαυτό του, η τρομοκρατία και η προπαγάνδα εισέβαλλαν άλλοτε απροκάλυπτα και άλλοτε ύπουλα στα όνειρά του για να τον συνθλίψουν..


Ödön von Horváth:  Sladek ( 1929 )

…η δράση τοποθετείται γύρω στο 1923 και εξελίσσεται με φόντο τις πολιτικές εξελίξεις των χρόνων εκείνων στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης. Όταν, μέσασε συνθήκες τρομερής φτώχειας και ανέχειας, με την ανεργία και τον πληθωρισμό να εκτοξεύονται, διαμορφώνεται ένα πνευματικό και πολιτικό κλίμα όπου ανθείο εθνικισμός, ο μιλιταρισμός, το μίσος και ο φανατισμός, και υλοποιείται, με κινήσεις μεθοδευμένες,η άνοδος του ναζισμού. Ο Σλάντεκ είναι ένας νεαρός άνδρας, άνεργος, χωρίς μόρφωση, χωρίς οικογένεια. Ένας άνθρωπος μοναχικός, που του αρέσει να σκέφτεται, που πιστεύει ότι οι άνθρωποι θα πρέπει να σκέφτονται από μόνοι τους. Παλιότερα ήταν με τους Σπαρτακιστές, στη συνέχεια όμως – θύμα της ιδεολογικής σύγχυσης, της προπαγάνδας και της τρομοκρατίας– εντάσσεται στον Μαύρο Στρατό. Mια παρακρατική μυστική φασιστική οργάνωση, που θεωρεί κάθε ψήγμα ελεύθερης σκέψης βλαβερό, που επιθυμεί να συνθλίψει τη δημοκρατία, ευαγγελίζεται την «εθνική δικτατορία» και ομνύει στον πόλεμο, που εξολοθρεύει όποιον έχει αντίθετη γνώμη ως προδότη της πατρίδας…(‘Σλάντεκ’, Έντεν φον Χόρβατ, Θέατρο Πόρτα, 06/11/2014 – 05/01/2015).


«…Οι φρουροί, που ανήκαν στα SS, διασκέδαζαν λέγοντάς μας ότι δεν είχαμε καμία πιθανότητα να βγούμε από εκεί ζωντανοί, κάτι που τόνιζαν με ιδιαίτερη απόλαυση, επιμένοντας πως μετά τον πόλεμο ο υπόλοιπος κόσμος δεν θα πίστευε αυτό που συνέβη. Θα υπήρχαν φήμες, εικασίες, αλλά κανένα ξεκάθαρο αποδεικτικό στοιχείο και ο κόσμος θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι δεν είναι δυνατόν να έχει εκδηλωθεί ποτέ το Κακό σε τέτοια κλίμακα. […]» (Terrence des Pres,The Survivor, 1976. Παρατίθεται από τον Michael Shermer στο: Γιατί οι Άνθρωποι Πιστεύουν σε Παράξενα Πράγματα. Ψευδοεπιστήμη, προλήψεις και άλλες πλάνες του καιρού μας, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2004, σελ. 197). Όπως είπε κάποτε ο P.Levi, «η ιστορία του Γ΄ Ράϊχ θα μπορούσε να ξαναδιαβαστεί σαν πόλεμος ενάντια στην μνήμη».

Primo Levi, Εάν Αυτό Είναι Άνθρωπος, εκδ. Άγρα 2009.

Arthur Koestler, Ο Βούρκος της Γης, εκδ. Χατζηνικολή 1977.


(τριλογία) Ilia Erenburg: α.Η Πτώση του Παρισιού, β.Η Θύελλα, γ.Το Ένατο Κύμα.

Jacques Semelin, Άοπλοι Απέναντι στον Hitler. Η αντίσταση των πολιτών στην Ευρώπη 1939-1943, εκδ. Χατζηνικολή 1993.

Hannah Arendt, Άνθρωποι σε Ζοφερούς Καιρούς, εκδ. Νησίδες 1998.

Στέφανος Ροζάνης,Ο αδιανόητος θάνατος– Νεωτερικότητα και Ολοκαύτωμα, εκδ. Ερατώ 2002.

Enzo Traverso,Οι Ρίζες της Ναζιστικής Βίας. Μια ευρωπαϊκή γενεαλογία, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου 2013, σελ. 196.


– Οι κυνηγοί των Ναζί: Η καταδίωξη των εγκληματιών του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου,Andrew Nagorski (εκδ. Μεταίχμιο 2016).

Οι αποκρυφιστικές ρίζες του ναζισμού, Nicholas Goodrick-Clarke (εκδ. Περισκόπιο 2006).

Στην κόλαση των δύο πολέμων– Ευρώπη, 1914-1949, Ian Kershaw (εκδ. Αλεξάνδρεια 2016).

Φασισμός και δημοκρατία (εκδ.Νήσος 2014).


– New Light on the Nazi System of Extermination ( Violence de masse et Résistance – Réseau de recherche ).

MAMMA TOGNI -A dramatic monologue ( Dario Fo ).

– The Threepenny Opera ( B.Brecht ).


«Νέοι εν κινδύνω«- Επιτήρηση, αναμόρφωση και δικαιοσύνη ανηλίκων μετά τον πόλεμο

(Έφη Αβδελά, εκδ.Πόλις 2013).

Τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες χιλιάδες αγόρια και κορίτσια απασχόλησαν τα δικαστήρια ανηλίκων στην Ελλάδα είτε επειδή διέπραξαν κάποιο αδίκημα είτε επειδή θεωρήθηκε ότι διατρέχουν «ηθικό κίνδυνο» να διαπράξουν κάποιο στο μέλλον ή επειδή οι γονείς τους δήλωναν αδυναμία να τα τιθασεύσουν. Η συμπεριφορά παιδιών και εφήβων στο πλαίσιο της οικογένειας και του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος, οι συνθήκες ανατροφής και διαβίωσης τους και τα παραστρατήματά τους αποτέλεσαν το αντικείμενο πλήθους εκθέσεων από «επιμελητές ανηλίκων» και τροφοδότησαν έναν κανονιστικό λόγο για τις προοπτικές όσων επιδείκνυαν «αντικοινωνική συμπεριφορά» και τα μέτρα που θα τους μετέτρεπαν σε «χρηστούς και άριστους πολίτες».[…]


Πατρίς, θρησκεία, οικογένεια– Ιστορία ενός συνθήματος (1880-1930)

(Έφη Γαζή, εκδ.Πόλις 2011).

Το τρίπτυχο «πατρίς, θρησκεία, οικογένεια» αποτελεί ίσως την πιο διαδεδομένη «συνθηματική φράση» της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Συνδέουμε αυτή τη «συνθηματική φράση» με την κυρίαρχη ιδεολογία και τις αξίες του μετεμφυλιακού κράτους. Ωστόσο, η ιστορία του συνθήματος «πατρίς, θρησκεία, οικογένεια» έχει πολύ μεγαλύτερο βάθος χρόνου και ακολούθησε πολύ σύνθετες διαδρομές. Το βιβλίο εντοπίζει τη διαμόρφωση του τριπτύχου «πατρίς, θρησκεία, οικογένεια» και την αποκρυστάλλωση των νοημάτων και του περιεχομένου του στην περίοδο μεταξύ των ετών 1880-1930.[…]


Ναζισμός και γερμανικός χαρακτήρας– Δοκίμιο πάνω στην κατάρρευση του πολιτισμού

(Norbert Elias, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2015)

Η αγάπη για την πατρίδα που διατυμπάνιζαν οι Ναζί και στο όνομα της οποίας συσπείρωσαν μεγάλα τμήματα του γερμανικού λαού δεν ήταν αγάπη για την αληθινή Γερμανία, για τη Γερμανία όπως αυτή ήταν στην πραγματικότητα. Η αγάπη τους δεν αφορούσε μια Γερμανία που είναι ένα έθνος μεταξύ άλλων ισότιμων εθνών. Ήταν αγάπη για μια Γερμανία όπως αυτή όφειλε να είναι […] Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι δεν ήταν ανάγκη να εξοντωθούν εκατομμύρια Εβραίοι για να μάθουν οι Γερμανοί να ζουν με μια λιγότερο λαμπερή εικόνα του εαυτού τους. Σπανίως, όμως, ισχυροί κοινωνικοί σχηματισμοί συμβιβάζονται ειρηνικά με τον περιορισμό της ισχύος τους. Στρέφονται ξανά και ξανά σε ηγέτες που προβάλλουν ενώπιόν τους την εικόνα ενός υπέρτερου μεγαλείου, που απευθύνονται σ’ αυτούς στο όνομα υψηλών αξιών και τους καλούν ν’ αντισταθούν στην απειλή και να πολεμήσουν για τη συλλογική ανωτερότητα και τα ιδανικά της.

(Ο Norbert Elias έγραψε αυτό το δοκίμιο το 1961/62, με αφορμή τη δίκη του Otto Adolf Eichmann που διεξαγόταν εκείνο τον καιρό στην Ιερουσαλήμ).


Αποδομώντας την αυτοκρατορία– Θεωρία και πολιτική της μετααποικιακής κριτικής

(επιμ. Α.Αθανασίου, εκδ.Νήσος 2016)

Από τον 16ο αιώνα, η μορφή του «άγριου» Άλλου -επικίνδυνου και σε κίνδυνο- επιστρατεύτηκε από τα ευρωπαϊκά αποικιακά καθεστώτα ως αντίποδας του κανονιστικού υποκειμένου της «πολιτισμένης» δυτικής νεωτερικότητας. Στη διάρκεια του 18ου και του 19ου αιώνα, το νομιμοποιητικό αφήγημα της διάσωσης των «πρωτόγονων» από τη νοσηρότητα της «φύσης» τους υπήρξε σημαντική διάσταση του δυτικού νεωτερικού ανθρωπισμού, ενώ ο 20ός αιώνας σημαδεύτηκε ανεξίτηλα από το φυλετικό ρατσισμό της ναζιστικής εξόντωσης. Στον αιώνα που διανύουμε, ο χαρωπός κοσμοπολιτισμός και οι νόρμες συγκαταβατικής και εργαλειακής ανεκτικότητας εναλλάσσονται με ξενοφοβικές, ομοφοβικές και ρατσιστικές στάσεις δυσανεξίας προς τη «διαφορά». Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, το αποικιακό φαντασιακό επιμένει.[…]


H Ελισάβετ πιστεύει ότι μπορεί να τα καταφέρει να σταθεί στα πόδια της, αγαπάει τον Αλφόνσο με όση αθωότητα της επιτρέπει η κοινωνία που ζει, ελπίζει να βγει από το αδιέξοδο, μάταια όμως, δεν έχει μπουκιά να βάλει στο στόμα της και πέφτει στο ποτάμι. Ένας θαρραλέος σωτήρας τη σώζει, αλλά μετά από λίγο πεθαίνει ήσυχα από εξάντληση, αποκαμωμένη, χωρίς κουράγιο πια να παλέψει για τη ζωή της. Ο αγαπημένος της αστυφύλακας βλέπει μόνο καθήκον μπροστά του. Ο Παρασκευαστής πτωμάτων αγαπάει μόνο τα ζώα του αδιαφορώντας για τους ανθρώπους. Ο Αρχιπαρασκευαστής και ο Βαρόνος περιμένουν τη μεγάλη αλλαγή. Η Κυρία Πραντλ, σύγχρονη επιχειρηματίας ενδιαφέρεται μόνο για τα κέρδη. Ο δικαστής είναι τυφλά πιστός στη δικαιοσύνη, με ανθρώπινες όμως αδυναμίες, όπως ισχυρίζεται η γυναίκα του. Ο ανάπηρος, η γυναίκα εργάτη, η Μαρία, ο λογιστής, οι «πελάτες» της κοινωνικής πρόνοιας μάταια αναζητούν κάποιον αρμόδιο να τους βοηθήσει. (Έντεν φον Χόρβατ)


– ο Γαλιλαίος στη φυλακή

– φιλοσοφία και θρησκεία (ΠΕΚ)

– η βίβλος του άθεου (polaris)- θεοκρατία ή δημοκρατία

– αντι.γνώση

– μύθος και θρησκεία στην αρχαία ελλάδα

– j.le goff το πουγκί και η ζωή


Αρχείο περιοδικών. [ Ερευνητικά Κέντρα ].

(1) Περιοδικό ‘Λεβιάθαν‘  – περιοδικό ‘Ιστορείν‘ – WalterBenjamin

– ‘αξιολογικά’ ειδικό τεύχος:Spinoza

(2) Ιστορία της τρέλαςΓέννηση της κλινικής ( Michel Foucault )

(3) collection of introductory texts on women’s and gender studies

(4) Academic Dictionaries & Encyclopedias

(5) Academy of sciences

(6) Albert Einstein

(7) Biology Web Sites

(8) Boston University Center for Philosophy and History of Science

(9) Center for Science, Technology, Medicine, & Society

(10) Cambridge Digital Library


(11) Center for Philosophy of Science

(12) Centre Alexandre Koyré

(13) Centre Georges Canguilhem

(14) darwin-online

(15) Cultural Studies Association

(16) dictionary of anthropology

(17) Dictionary of Scientific Biography

(18) Digital History and Philosophy of Science (dHPS)

(19) Digital Library for researchers (physics)

(20) discourse analysis


(21) European Philosophy of Science Association

(22) Göttingen Digitisation Centre (GDZ)

(23) History of Quantum Physics

(24) history of science & technology

(25) history of science inLatin America and the Caribbean

(26) History of Twentieth-Century Philosophy of Science

(27) History Philosophy Didactics of Science (HPDST)

(28) History-of-science.Links

(29) Robert Boyle  – royal society  – History. of.Science


(30) rare books-history.of.science. (J.Norman)

(31) Imre Lakatos (LSE)  –  PaulFeyerabend

(32) Institute for the Study of Academic Racism

(33) International Society for Science and Religion

(34) International Society for the History of Philosophy of Science


(36) Ανδρών μέτρον μηχανή – Επιστήμη, τεχνολογία και ιδεολογίες της δυτικής κυριαρχίας

(37) (a)Jacquard, Albert – (b)Δαρβινισμός – η ιστορία του έως τις μέρες μας

(38) Η ιστορία σε ψίχουλα – Από τα Annales στη «Νέα Ιστορία»

(39) Ιστορία των μαθηματικών


(40) Νεοφιλελεύθερη γενετική – Μύθοι και ηθικού περιεχομένου ιστορίες της εξελικτικής ψυχολογίας

(41) Ο Γαλιλαίος στη φυλακή – Μύθοι για την επιστήμη και τη θρησκεία

(42) Πειθαρχία και γνώση

(43) Πολιτικός σκεπτικισμός – Ο μύθος του θεμελίου

(44) Τα όρια του σώματος – Διεπιστημονικές προσεγγίσεις

(45) Τα ίχνη της εμπειρίας – Νευρωνική πλαστικότητα, συνάντηση της βιολογίας με την ψυχανάλυση

(46) Το νεοελληνικό σχολείο και ο πολιτικός ρόλος των παιδαγωγικών συστημάτων

(47) Φεμινιστική θεωρία και πολιτισμική κριτική

(48) Φιλοσοφία της τεχνολογίας

(49) Ευγονισμός, ρατσισμός στην Ελλάδα και εθνική ταυτότητα


(50) (a) World of Science (E.W.)  – (b) physics history

(51) List of academic databases and search engines

(52) Linda Hall Library Digital Collections

(53) Carl Linnaeus (1707-1778)

(54) List of academic databases and search engines

(55) Max Planck Institute – History of Science

(56) Needham research istitute

(57) Newton’s ‘chymistry’  – Newton project

(58) Project Vox seeks to recover the lost voices of women

(59) psychiatry (bibliographies)


(60) Rethinking Science & Civilization

(61) psychology classics

(62) Science, Civilization and Society

(63) science-for-the-people

(64) Database ofscience Illustrators

(65) Sociology of scientfic knowledge (SSK)

(66) Scientific Study of Religion

(67) study of science & technology

(68) The Galileo Project

(69) The Scientific Revolution

(70) Victorian web

Αστυνομική και νουάρ λογοτεχνία





















Αυτόνομη Πρωτοβουλία